Vragen & Antwoorden

Wie zit er achter Leesbaar Nederlands?

Ik zei de gek: Liesbeth Pyfers, van huis uit psycholoog, doordeweeks eigenaar, directeur en enig personeelslid van Pragma - zie www.pragmaprojecten.nl 

Waarom Leesbaar Nederlands?

Ik heb jaren meegedraaid in de werkgroep "Makkelijk Lezen" en in de werkgroep "Afasie & Lezen". Beide werkgroepen zijn lang geleden wegbezuinigd. Inmiddels zijn er heel veel organisaties, stichtingen en bedrijven die zich bezighouden met 'leesbare' teksten. Maar als ik die adviezen lees, dan denk ik: dat kan ik beter. Of in ieder geval: anders. Internet is groot en geduldig. Vandaar deze website.

Voor schrijvers en lezers die op zoek zijn naar advies, wordt het er natuurlijk niet eenvoudiger op: nóg een website met wéér andere richtlijnen!

Twee pluspunten van "Leesbaar Nederlands":

    • Ik verwijs naar alle (mij bekende) concurrenten en collega's, en
    • Ik verkoop niks en heb geen commerciele belangen. Je betaalt hier geen cent voor - zelfs niet indirect. Deze website is zonder subsidie gemaakt. 

Waar zijn de Leesbaar Nederlands richtlijnen op gebaseerd?}

Jammer genoeg niet op degelijk wetenschappelijk onderzoek. Wel op gezond verstand, jarenlange ervaring, en ijverig zoek- en speurwerk. Zie ook het antwoord op de volgende vraag.

Waarom zijn er zoveel verschillende lijstjes met richtlijnen en adviezen? Kunnen jullie niet samenwerken en één lijst maken, dat is toch veel duidelijker?

Ja, helemaal mee eens. Maar er is (nog?) geen universitaire en zelfs nog geen HBO-opleiding "Leesbaarheid". We zijn allemaal self-made deskundigen. We komen uit verschillende vakgebieden, en/of hebben ervaring met verschillende doelgroepen. Dat zie je terug in onze adviezen en richtlijnen.

De deskundigen die zich van oudsher met "Makkelijk Lezen" bezig hielden, zetten zich oorspronkelijk in voor lezers met verstandelijke beperkingen. Later kwamen daar ook lezers met een taalachterstand of taalstoornis bij.

De groep die zich nu nog voornamelijk bezig houdt met gesproken boeken en "tekst-naar-spraak" komt voort uit de Nederlandse Blindenbibliotheken. Hun doelgroep waren de blinde en slechtziende lezers, later kwamen daar andere groepen bij die ook baat hebben bij gesproken boeken: lezers met afasie of dyslexie.

Dan is er een groep die zich al jarenlang bezig houdt met volwassen analfabeten. Eerst autochtone analfabeten, nu ook migranten die het Nederlands niet goed beheersen en/of om andere redenen problemen hebben met het lezen van de Nederlandse taal.

De "jongste" groep zijn de deskundigen die de overheid en bedrijven adviseren. Zij houden zich niet zozeer bezig met lezers met een handicap of beperking, maar met "laaggeletterde" lezers in het algemeen: mensen die om wat voor reden dan ook bijsluiters niet kunnen lezen, formulieren niet kunnen invullen, enz. 

En ieder van ons heeft zo z'n eigen stokpaardjes en blinde vlekken. 

OK, wat zijn dan jouw stokpaardjes en blinde vlekken?

Ik ben psycholoog, geen taalkundige. Ik vind een begrijpelijke boodschap minstens zo belangrijk als makkelijke woorden en korte zinnen. Kinderen met dyslexie en dove kinderen lezen met rode oortjes de Harry Potter boeken! Waarom? Omdat de verhalen zo spannend zijn, niet omdat de teksten op AVI 6 of CEF A2 niveau geschreven zijn! (AVI, CEF?? Klik hierboven op Taal, en dan het eerste kopje: Leesbaarheidsindex).

Ik werk de laatste jaren veel samen met dove mensen die bij voorkeur gebarentaal gebruiken. Daarvoor heb ik ook gewerkt met mensen met afasie en mensen met verstandelijke beperkingen. Allemaal stokpaardjes.

Blinde vlek: De toegankelijkheid van websites. Zelfs deze website is (nog!) niet goed toegankelijk voor mensen met visuele beperkingen. Als je hierboven op het kopje Leesbaar klikt, en dan op Websites, dan vind je daar de adressen van organisaties die daar wél veel over weten

Liesbeth Pyfers
Hoensbroek, mei 2011 

www.pragmaprojecten.nl